Rohloff Naaf

Rohloff-naaf achtergrond informatie

De Rohloff naaf is bijna niet meer weg te denken bij de vakantiefietsers. Naast de vakantiefiets, vind je de Rohloff naaf ook in mountainbikes en de luxere stadsfietsen.

Wat is een Rohlof naaf?
Een Rohloffnaaf werkt anders dan een conventionele versnelling met ketting wielen en derailleurs. Bij een traditionele versnelling zitten kettingwielen van verschillende grootte vast aan de trapas en het achterwiel. Bij elke omwenteling van het achterwiel draaien ook de ­kettingwielen helemaal rond. Door te schakelen, verleg je de ketting naar een kettingwiel met meer of minder tanden en verandert de overbrengingsverhouding; je trapt lichter of zwaarder. Bij een Rohloff naaf zitten al deze tandwielen in verschillende combinaties in de naaf verwerkt.

Rohloff Naaf

De versnellingsnaaf is iets zwaarder dan een derailleursysteem. Afhankelijk van met welke schakelgroep je het vergelijkt, weegt een Rohloff-fiets tot 500 gram meer. Voor trekkingsfietsen is dit in veel gevallen verwaarloosbaar.

De overbrenging
Bij een conventioneel derailleursysteem zijn er een aantal tandwielcombinaties die elkaar qua overbrenging overlappen. Een aantal combinaties mag je zelfs niet schakelen omdat dan de ketting te schuin loopt en er dus slijtage optreedt.  Daarnaast moet je meer nadenken over het schakelen omdat je met de voor- en achter derailleur kunt schakelen.

Bernhard Rohloff heeft de Rohloff naaf ontwikkeld. Hij onderzocht welk versnellingsbereik er algemeen gewenst wordt en welke grootte qua tussenstappen tussen de versnellingen als prettig ervaren werden. Te kleine tussenstappen zijn nauwelijks merkbaar en te grote stappen vaak ongewenst, waardoor je bij een derailleursysteem steeds zowel links als rechts moet schakelen om de fijnste overbrenging op te zoeken. Bernhard ontdekte dat tussenstappen van 13,5 % optimaal werkten. Vervolgens nam hij het totaalbereik van een 3×9 systeem, elimineerde de overlappende combinaties en de te kleine en te grote tussenstappen en zo kwam hij uit op een verdeling van 14 versnellingen met de ideale tussenstappen zo dicht mogelijk bij de 13,5%.

Rohloff schakelschema

Alle 14 versnellingen bedien je eenvoudig en razendsnel met één draaihandvat, dus hoef je nooit meer te rommelen met een linker- en rechterhendel. Ook hoef je nooit meer te prutsen aan de afstelling, want de indexering (de ‘klik’) zit niet in de schakelhendel, maar in de naaf zelf. Bij de aanschaf van onze fietsen was één naaf te strak afgesteld. Hierdoor ging het schakelen erg stroef en trapte je door bij het schakelen van de 7e naar 8 versnelling. Bij de eerste 500km service beurt is dit probleem verholpen door de naaf opnieuw te laten afstellen.

Wat verder erg fijn is aan de Rohloffnaaf, is dat je zowel rijdend als in stilstand kunt schakelen. Bij een derailleursysteem moet je niet vergeten terug te schakelen wanneer je afremt, want eenmaal in stilstand kom je in een te zwaar verzet moeilijk van je plek. Bij Rohloff is dat geen enkel probleem, want je zet ‘m letterlijk in een handomdraai terug in de eerste versnelling.

Bij het schakelen tussen 7 en 8 moet er even kracht terug genomen worden, want op dat moment treedt de ‘verdubbelaar’ in werking en daarbij is er iets meer tijd nodig om alle tandwielen en palletjes correct te laten aangrijpen. Je kan wel gewoon door blijven trappen, maar dus niet met volle belasting. Dit went vanzelf, want bij een derailleursysteem zijn er meer van dit soort kracht-terug-momenten nodig.

De eerste Rohloff naaf; de Rohloff Speedhub
De Rohloff Speedhub was in eerste instantie ontwikkeld voor de mountainbike, maar vond al snel ook zijn weg naar trekkingfietsen. Lange-afstand-fietsers zijn enorm gebaat bij een onverwoestbare aandrijving waaraan je onderweg geen onderhoud hoeft te plegen en welke je in de verste uithoeken van de wereld niet in de steek laat. De Rohloff-naaf heeft geen kwestbare uitstekende delen, en heeft zo weinig te lijden van takken, stenen, valpartijen en vervoer per vliegtuig. Doordat het mechanisme is ondergebracht in een waterdichte metalen huls en het geheel in een oliebad draait, is er nauwelijks onderhoud nodig. Je hoeft de naaf slechts eens in de 5000 kilometer of één keer per jaar van nieuwe olie te voorzien.

Onderhoud van de naaf
De naaf kan soms wat olie zweten, maar dat is geen probleem. Ook kan er wat olie verloren gaan als de fiets een langere tijd op z’n zij ligt, wat in principe ook niet erg is. Mocht je naaf, om wat voor reden dan ook, zelfs al zijn olie verliezen, dan is er nog geen man overboord. Je kan dan gewoon door blijven rijden tot de eerstvolgende verversingsbeurt of met een gerust hart je vakantie afmaken op de olie die nog tussen de tandwielen geplakt zit. Dit heeft geen gevolgen voor de garantie.

Van onze twee vakantiefietsen met Rohloff naaf waarbij de naaf van de ene fiets niet goed was afgesteld, bleef bij de andere fiets de naaf steeds lekken. Wanneer de fiets weer netjes binnen geparkeerd stond begon de olie uit de naaf te lekken. Het werd echt een vies zooitje. De olie lekte over de schijfrem op de velg, over de band en op vloer. Nou maakt ons de vloer niet zoveel uit, maar wel de schijfrem, en de naaf natuurlijk. Bij de eerste servicebeurt van 500km (inmiddels hadden we al zo’n 1.000km gefietst) gaf de Vakantiefietser aan dat er met warm weer wel eens een druppeltje olie uit de naaf kan lekken. Verder kan het geen kwaad. Met een lekkende naaf kan je sowieso zo’n 5.000 km fietsen. Toch vinden we het geen prettig idee. We hebben geen goedkope fiets aangeschaft en willen dat alles gewoon naar behoren werkt. We spreken af dat we het nog even aankijken. Mocht de naaf blijven lekken kunnen we het wiel ter reparatie via de Vakantiefietser naar Rohloff laten opsturen. Rohloff pleegt alleen onderhoud van september tot februari, en het kost zo’n week of 2 voordat je het wiel weer terug hebt.

Na onze fietsvakantie door Nederland (Fietserpad) bleek helaas dat de naaf bleef lekken. We zijn weer terug gegaan naar de Vakantiefietser voor een check. Zij gaven aan het probleem niet te kunnen verhelpen en adviseerde om in het najaar het wiel naar Rohloff te versturen.

Duurzaamheid
De Rohloff-naaf staat bekend om zijn enorme duurzaamheid. Er wordt algemeen gesproken over een levensduur van minstens 100.000 km, maar de eerste totaal versleten naaf moet nog gevonden worden. Er zijn zelfs al naven bekend waarmee ruim 160.000 probleemloze kilometers zijn afgelegd. Maar ook zijn er verhalen waar de naaf met 50.000 km is vervangen. Het hangt dus heel erg van het klimaat, het soort weg, steigingspercentages maar ook het gebruik af.

Rohloff geeft volgens zijn website officieel 2 jaar garantie, maar de Nederlandse importeur garandeert de naaf levenslang! Mits deze nooit open is geweest en keurig iedere 5000 km of eens per jaar van verse olie is voorzien. Dat dit niet aan te tonen is, is geen probleem, want Rohloff kan aan de staat van het binnenwerk precies zien of de naaf het juiste onderhoud heeft gehad.

Rohloff in combinatie met de bekende fietsketting
De Rohloff-naaf kan aangedreven worden met de aloude ketting. In combinatie met de Rohloff-naaf gaat de ketting al veel langer mee dan bij een derailleursysteem. Ten eerste omdat je er een beschermende kettingkast omheen kan bouwen en ten tweede omdat de ketting niet meer over meerdere tandwielen heen en weer wordt geduwd. De ketting draait keurig zijn rondjes over slechts twee tandwielen en zal zo minder slijten en/of plots breken. Mocht het achtertandwiel na vele kilometers teveel slijtage vertonen, dan kan je deze omdraaien om de andere kant van de tandjes op te maken.

Rohloff in combinatie met de tandriem (belt)
De Rohloff-naaf is ook geschikt om met de nieuwe tandriem van Gates gecombineerd te worden. Deze carbon tandriem gaat enorm lang mee en is nog onderhoudsvriendelijker dan een ketting. In het verleden is al geprobeerd om fietsen uit te rusten met een riem in plaats van een ketting. De voordelen laten zich raden: geen smering meer nodig, veel minder last van vuil, stil, duurzamer en minder rek. Helaas waren deze experimenten geen lang leven beschoren omdat het niet goed uitontwikkeld was. De Gates riem heeft als grote verschil carbon “draden” die de riem enorm sterk en stijf maken. Hierdoor is het nu wel mogelijk om de riem toe te passen op de fiets. Wanneer de riem juist gemonteerd wordt gaat hij ruim 2 keer zo lang mee als een ketting. Weersinvloeden en oliën hebben geen invloed op de riem. Grappig om te weten dat de riem ook gemonteerd wordt op onder meer Harley Davidson.

Bij een riemaangedreven fiets is wel een speciaal frame nodig. De riem moet door het frame doorgehaald worden om hem te vervangen. Een fiets waar een ketting op gemonteerd zit is vaak niet te gebruiken voor een riem.

Custom made
De achtertandwielen zijn verkrijgbaar in meerdere maten. Zo kan je het complete versnellingsbereik perfect aanpassen aan je persoonlijke wensen en omstandigheden. Rohloff raadt echter wel aan een combinatie van voor- en achtertandwiel te kiezen met de minimale verhouding van 2,35. Bijvoorbeeld: 40-17, 38-16, 36-15 en 32-13.

Wiel
Nog een groot voordeel is dat een Rohloff-naaf ook zorgt voor een sterker wiel met minder kans op spaakbreuk, wat voor vakantiefietsen met zware bepakking ideaal is. Het sterkere wiel is te danken aan de grootte van de naaf en het bijbehorende spaakpatroon. Een Rohloff-naaf is symmetrisch gebouwd met als gevolg dat de spaken links en rechts onder even grote spanning staan. Dit in tegenstelling tot derailleurfietsen. Je voelt ook echt aan alles dat de wielen van de Idworx ontzettend solide zijn, voor 600 euro per wiel (zonder band) mag dat ook wel.

Wij hebben 55 mm Schwalbe Almotion banden onder onze Idworx. Als wij met z’n tweetjes naast elkaar rijden, en met een beetje tempo andere fietsers inhalen, dan maken onze banden het geluid van autobanden. Er is best wel wat wrijving met deze banden, en als je dan met z’n tweeën naast elkaar fiets klinkt het als een auto. Sommige mensen hoor je dan zeggen van ‘oow ik dacht dat er een auto aan kwam’. Ik zie dit meer als een voordeel; mensen gaan eerder aan de kant voor je.

Geluid
De Rohloff naaf is niet geruisloos. Sommige fietsers vinden piepjes of andere geluidjes super irritant. Wij zijn meer van mening dat het een gebruiksvoorwerp is en dat spreekwoord van die piepende wagens spreekt ons ook wel aan. In het begin (paar honder kilometer) moet je de scherpe randjes er af fietsen, dit geeft wat meer geluid. Hoe lager je schakelt, hoe meer geluid er van de naaf komt. Klinkt opzich wel logisch. Dit heb je ook met een fiets met derailleur.

Bij de aanschaf van onze fietsen werd ons verteld dat de schijfrem bij regen kan gaan piepen. Wij hebben best wel wat flinke buitjes op onze pan gehad, maar van piepende remmen hebben wij niks gemerkt. Het valt ons allemaal mee qua geluidjes. In scherpe bochten loopt de rem soms iets aan en dat veroorzaakt dan een geluidje.

Kosten
Een fiets met een Rohloff naaf kost gemiddeld €900,- meer dan een goede derailleurfiets. Er zijn echter diverse rekensommetjes op internet te vinden die de hoge prijs rechtvaardigen. Hierbij wordt geen rekening gehouden met het feit dat wanneer je voor de naaf kiest, dat je automatisch ook voor een duurdere klasse fiets kiest. Met een naaf heb je bijvoorbeeld speciale wielen nodig, steviger frame, etc. Maarrrr…. Je krijgt er veel rijplezier voor terug!

Voordelen:

  • Onderhoudsarm
  • Enkel de olie verversen om de 5.000 km
  • Slechts één draaischakelaar
  • Zeer degelijk
  • De overgang tussen de versnellingen is gelijkmatig (13.5%)
  • Vanuit stilstand kunnen schakelen

Nadelen:

  • De Rohloff naaf moet je de eerste 1.000 km inrijden
  • Iets wat kracht verminderen bij het schakelen van de 7e naar 8e versnelling
  • Vrij dure investering
  • Als de onderdelen aan vervanging toe zijn, is dit vrij prijzig

Rohloff Naaf

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.